De Dentanus Matrix
Jaap Beekman: een van de dapperste mensen van Nederland
De Dentanus-matrix, ontwikkeld door H.G. Meijer, geeft weer welke personen één of meerdere dapperheidsonderscheidingen hebben ontvangen. In Nederland zijn er negentien mensen die ooit drie van deze onderscheidingen toegekend kregen. Opvallend is dat vliegenier Bram van der Stock als enige zelfs vier onderscheidingen mocht ontvangen. Jaap Beekman behoort tot de exclusieve groep van negentien personen met drie onderscheidingen.
Beekman werd onder andere onderscheiden met De Bronzen Leeuw, Het Bronzen Kruis en Het Kruis van Verdienste. De hoogste dapperheidsonderscheiding, de Militaire Willemsorde, kreeg hij echter niet. Sinds 1940 is deze onderscheiding bij leven slechts aan 161 mensen uitgereikt. Daarbij valt op dat deze vooral aan mannen en voornamelijk aan officieren werd toegekend.
De rangorde van de onderscheidingen is als volgt: de Militaire Willemsorde staat bovenaan, gevolgd door De Bronzen Leeuw, Het Bronzen Kruis, Het Kruis van Verdienste en ten slotte Het Vliegerkruis. Een bekend voorbeeld van iemand uit dezelfde groep als Beekman is Erik Hazelhoff Roelfzema, die zowel de Militaire Willemsorde, Het Kruis van Verdienste als Het Vliegerkruis ontving. Het proces van toekenning van deze onderscheidingen was niet strak geregeld en verliep vaak arbitrair. Dat blijkt ook uit het verhaal van Hazelhoff Roelfzema: enerzijds werd hij met vervolging wegens insubordinatie bedreigd, terwijl anderzijds koningin Wilhelmina ervoor zorgde dat hij de Willemsorde kreeg. Over het algemeen is Nederland altijd terughoudend geweest met het uitreiken van dergelijke onderscheidingen.
Naast deze drie hoge dapperheidsonderscheidingen mocht Jaap Beekman nog meerdere andere decoraties ontvangen, zowel van Nederlandse als van buitenlandse origine, waaronder uit Frankrijk, Engeland en Korea. Voor Jaap Beekman vormden de onderscheidingen een erkenning van zijn prestaties. Hij droeg ze bij bijzondere gelegenheden, altijd met het besef dat veel anderen, die nog dapperder waren, het leven hadden gelaten en er niet meer waren.
- Bronzen Leeuw
- Bronzen Kruis
- Kruis van Verdienste
- Croix de Guerre 1939-1945, avec Etoils de Bronze
- King’s Commendation for brave conduct with bronze oak leaf emblems
- Oorlogsherinneringskruis
- Kruis van Recht en Vrijheid
- Onderscheiding voor langdurige dienst als officier met getal XXV
- United Nations Service Medal
- Korean War Service Medal
- Verzetsherdenkingskruis
- Draaginsigne Gewonden
- Presidential Unit Citation Korea
Bronzen Leeuw
De Bronzen Leeuw is de hoogste Nederlandse dapperheidsonderscheiding na de Militaire Willemsorde. De Bronzen Leeuw is bedoeld voor militairen die voor de Nederlandse Staat strijd geleverd hebben en daarbij bijzonder moedige en beleidvolle daden bedreven hebben. Sinds de invoering hebben ongeveer 1.208 mensen de Bronzen Leeuw ontvangen.
De Bronzen Leeuw is een koninklijke onderscheiding die is ingesteld bij Koninklijk Besluit van 30 maart 1944 door de regering in ballingschap in Londen. Het is dus een betrekkelijk 'jonge' onderscheiding. De Militaire Willemsorde dateert bijvoorbeeld al van 1815.
Details Bronzen Leeuw Jaap Beekman:
Koninklijk Besluit No. 27, dd. 14 december 1949.
Rang: Huzaar 1e Klasse
Voordracht:
“Heeft zich door het bedrijven van bijzonder moedige en beleidvolle daden in de strijd tegenover de vijand onderscheiden door in de morgen van 10 mei 1940, ingedeeld bij een motormitrailleurgroep van het 1e Eskadron Pantserwagens, welk eskadron mede was belast met de verdediging van het vliegveld Ypenburg, nadat dit vliegveld uit de lucht zwaar was gebombardeerd, onmiddellijk, onder zwaar vijandelijk vuur, zowel uit de lucht als van de grond, onverschrokken als commandant van ongeveer zes man aan de verdediging deel te nemen en het vuur op vijandelijke gelande vliegtuigen en valschermjagers te openen, waardoor de vijand ernstige verliezen leed.
In het bijzonder door, toen er nagenoeg geen leiding meer was, zelfbewust als commandant van het steunpunt bij de Watermolen aan de oostzijde van het vliegveld op te treden, aldaar steeds op hardnekkige wijze te blijven standhouden, waarbij hij de overige soldaten van zijn ploeg een zeer goed voorbeeld gaf en hen aan te sporen eveneens stand te houden.”
Bronzen Kruis
Het Bronzen Kruis wordt verleend aan hen die "moedig of beleidvol" optreden tegenover de vijand. De onderscheiding kan overigens ook toegekend worden aan Nederlandse burgers en buitenlanders, die aan deze eisen voldoen. De onderscheiding moet dus aan het front of in een of andere wijze "oog in oog met de vijand" worden verdiend.
Bronzen Kruis is bij Koninklijk Besluit van 11 juni 1940 door koningin Wilhelmina in Londen ingesteld en naderhand gewijzigd bij Koninklijk Besluit van 1 juni 1944. Sinds 1940 is het Bronzen Kruis 3.443 keer uitgereikt. Na de troonsbestijging door koning Willem-Alexander is het woord koningin op de achterzijde van het kruis gewijzigd in koning.
Details Bronzen Kruis Jaap Beekman:
Koninklijk Besluit No. 31, dd 8 september 1945.
Rang: reserve 2e luitenant
Voordracht:
“Moed, beleidvol optreden en doorzettingsvermogen getoond, door, na in Augustus 1944 per parachute op Nederlandsch bezet gebied te zijn neergelaten, gedurende geruimen tijd onder moeilijke omstandigheden een waardevolle draadloze verbinding tusschen de Binnenlandse strijdkrachten en het Hoofdkwartier te LONDON te onderhouden.”
Kruis van Verdienste
Het Kruis van Verdienste is een Nederlandse onderscheiding voor Nederlanders en buitenlanders, die zich "in het belang van de Nederlandse staat in verband met vijandelijke actie door moedig en beleidvol optreden hebben onderscheiden". En daarmede het belang van het Koninkrijk hebben gediend. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden door de Nederlandse regering in Londen bij koninklijk besluit van 20 februari 1941 enige nieuwe onderscheidingen ingesteld, waaronder het Kruis van Verdienste. Aanwezigheid aan het werkelijke front is voor dit kruis geen vereiste. Het Kruis van Verdienste kan worden uitgereikt "aan Nederlandse onderdanen of vreemdelingen, die zich in verband met vijandige actie door moedig of beleidvol optreden hebben onderscheiden en daarmee het belang van het Koninkrijk hebben gediend”. De onderscheiding is vaak verleend aan Engelandvaarders. 862 van hen kregen het Kruis van Verdienste, ook leden van de Binnenlandse Strijdkrachten zijn met het Kruis van Verdienste onderscheiden.
Details Kruis van verdienste Jaap Beekman:
Koninklijk Besluit No. 11, dd. 29 april 1943.
Rang: Marechaussee te paard
Voordracht:
Wegens het beleidvol voorbereiden en uitvoeren van een plan tot ontsnapping uit bezet Nederland, waarna, na vele moeilijkheden te hebben ondervonden, Engeland werd bereikt.
Jaap draagt Kruis van verdienste op zijn trouwfoto met Yolande 1943.
Croix de Guerre 1939-1945, avec Etoils Bronze
De Croix de Guerre is een militaire onderscheiding van Frankrijk. Het werd voor het eerst uitgereikt in 1915. De onderscheiding werd uitgereikt tijdens de Eerste Wereldoorlog, opnieuw in de Tweede Wereldoorlog, en in andere conflicten. De Croix de Guerre werd ook vaak toegekend aan buitenlandse strijdkrachten die gelieerd zijn aan Frankrijk. De Croix de Guerre kan worden toegekend als een individuele onderscheiding of aan een Eenheid die zich onderscheidt door daden van heldendom, waarbij gevochten wordt met de vijand. De medaille wordt toegekend aan degenen die zijn "vermeld in de dagorde". Dit moet gemeld zijn aan het hoofdkwartier van een individuele eenheid. Aparte Franse medailles bestaan er voor de Eerste en Tweede Wereldoorlog. Jaap heeft een Croix de Guerre gekregen met een bronzen ster.
Details Croix de Guerre Jaap Beekman:
Uitgereikt op: 08-01-1955?
Rang: Wachtmeester eerste klas der Marechaussee
Voordracht:
Actieve en moedige patriot. Droeg tijdens de bezetting van de vijand, met toewijding en in moeilijke omstandigheden, bij aan de redding van vele Franse krijgsgevangenen en bondgenoten, daarbij de Duitsers ontwijkend.
King Commendation for brave conduct with bronze oak leaf emblems
De "King's Commendation for brave conduct" is een engelse dapperheidsonderscheiding die kan worden toegekend aan burgers en militairen in oorlogs- en vredestijd voor moed zonder de aanwezigheid van een vijand. De onderscheiding werd ingevoerd in 1939. Burgers kunnen een zilveren variant krijgen, militairen een bronzen.
Certificate of Commendation door Major-General C.M. Gubbins
Oorlogsherinneringskruis
Het Oorlogsherinneringskruis werd in Nederland bij Koninklijk Besluit no. 6 van 16 maart 1944 ingesteld en verving het oude Ereteken voor Belangrijke Krijgsbedrijven. Deze laatste onderscheiding werd voor bijzondere campagnes toegekend, maar het Oorlogsherinneringskruis was een veel algemenere onderscheiding voor allen die in de oorlog tegen Duitsland, Japan en hun bondgenoten in de krijgsmacht of in de handelsvloot, vissersvloot of burgerluchtvaart hadden gediend.
Zij dienden in alle opzichten een goede plichtsbetrachting en goed gedrag te hebben getoond en vanaf 10 mei 1940 tot het einde van de oorlog ten minste zes maanden in hun functie dienst hebben gedaan.
Jaap heeft deze verkregen met gesp "NEDERLAND MEI 1940". Op 4-6-1949 heeft Jaap deze toegekend gekregen.
Kruis van Recht en Vrijheid
Het Kruis voor Recht en Vrijheid werd door Koningin Juliana op 23 juli 1953 ingesteld voor de Nederlandse militairen die deel uitmaakten aan het "Nederlands Detachement Verenigde Naties" dat in Zuid-Korea de binnengevallen Noord-Koreanen en later ook Chinese troepen probeerde te verdrijven.
In een Koninklijk Besluit van Koningin Beatrix van 13 juli 2002 werd het kruis een decoratie die kan worden verleend aan militairen van de vier krijgsmachtonderdelen die deelgenomen hebben aan "krijgsbedrijven ten behoeve van de verdediging en ter bescherming van de belangen van het Koninkrijk" of "ten behoeve van de handhaving en de bevordering van de internationale rechtsorde, voor zover deze krijgsbedrijven bij koninklijk besluit zijn aangewezen". Het kruis van Recht en Vrijheid is in totaal ongeveer 4.000 keer uitgereikt. Op 23 April 1954 heeft Jaap deze medaille gekregen.
Verzetsherdenkingskruis
Het Verzetsherdenkingskruis is geen koninklijke maar een nationale onderscheiding, die werd ingesteld bij Koninklijk Besluit (nr. 104) op 19 december 1980 ter gelegenheid van de 35ste herdenking van de bevrijding. De onderscheiding is bestemd voor deelnemers aan het verzet tegen de bezetters van Nederlands grondgebied in de Tweede Wereldoorlog.
De instelling van deze onderscheiding was controversieel. Enerzijds waren er rechthebbenden die het niet aanvroegen vanwege 'te weinig, te laat'. Anderzijds waren er ook die het wel aanvroegen, maar niet toegekend kregen vanwege gebrek aan bewijs van hun (vermeende) verzetsdaden. In totaal hebben 15.300 mensen het kruis aangevraagd, aan 15.000 van hen is het kruis toegekend.
Onderscheiding voor langdurige dienst als officier met getal XXV
Het Onderscheidingsteken voor Eervolle Langdurige Dienst als Officier, doorgaans het Officierskruis genoemd, is een militaire onderscheiding die wordt uitgereikt aan officieren in de Nederlandse krijgsmacht die ten minste 15 jaar actief officier zijn. De onderscheiding werd op 19 november 1844 ingesteld door koning Willem II en wordt sindsdien uitgereikt op zijn verjaardag, 6 december. Omdat tijdens deze uitreikingen in het officiersverblijf traditioneel een glaasje jenever wordt genuttigd, wordt ze ook wel het Jeneverkruis genoemd. De koning bepaalt in het Koninklijk Besluit “dat het onderscheidingsteken bepaaldelijk bestemd (is) tot “het beloonen van eenen eervollen langdurigen Nederlandschen effectieven diensttijd van officieren en daarmee gelijkgestelde personen behoorende tot het leger”. Op de onderscheiding is het aantal dienstjaren in Romeinse cijfers vermeld, dat elke vijf jaar dient te worden vervangen. In geval van Jaap dus 25 jaar.
United Nations Service Medal
De Koreamedaille van de Verenigde Naties werd door de Verenigde Naties ingesteld voor de militairen die in de Koreaanse Oorlog ingezet werden. De onderscheiding is een ronde bronzen penning met op de voorzijde het VN-symbool, een wereldbol met daarop de zeven continenten en een lauwerkrans en op de keerzijde, de opdracht "voor dienst in de verdediging van de beginselen van het Handvest van de Verenigde Naties".
In de jaren tussen 1950 en 1954 werden militairen uit Australië, België, Canada, Columbia, Denemarken, Ethiopië, Frankrijk, Griekenland, Italië, Luxemburg, Nederland, Nieuw-Zeeland, Noorwegen, de Filipijnen, Zuid-Afrika, Zweden, Thailand, Turkije, het Verenigd Koninkrijk en vooral de Verenigde Staten ingezet om de Noord-Koreaanse aanval op Zuid-Korea te stuiten. Later raakten zij ook in gevecht met Chinese troepen en Russische piloten die Noord-Korea bijstonden. Men moest dertig dagen hebben verbleven in Korea om voor de medaille in aanmerking te komen. Jaap heeft ongeveer 11 maanden in Korea gezeten. Op 23 April 1954 is deze medaille aan Jaap uitgereikt.
Korean War Service Medal
De door de President Syngman Rhee van Zuid-Korea in december 1950 als "Incident Participation Medal" ingestelde Koreaanse Oorlogsmedaille werd aan alle militairen die tussen 25 juni 1950 en 27 juli 1953 in het kader van de vredesoperatie van de Verenigde Naties dienstdeden in Korea automatisch toegekend.
In eerste instantie was de onderscheiding bestemd voor die Zuid-Koreaanse militairen die in juni 1950 verzet boden tegen de communistische agressie uit het Noorden. Na 1951 werd de medaille ook aan de VN-militairen verleend. In 1954 besloot de Zuid-Koreaanse regering dat alle veteranen van de Koreaanse Oorlog recht hadden op deze medaille.
Presidential Unit Citation Korea
The Republic of Korea Presidential Unit Citation is een militaire eenheidsonderscheiding van de regering van Zuid-Korea, die kan worden aangeboden aan Zuid-Koreaanse militaire eenheden en buitenlandse militaire eenheden voor uitstekende prestaties ter verdediging van de Republiek Korea. Jaap heeft deze gekregen omdat hij ingedeeld was bij het Amerikaanse 2e Infanteriedivisie. Toekenning was op 06-10-1953.
Draaginsigne gewonden
Het Draaginsigne Gewonden is een Nederlandse onderscheiding, ingesteld voor oorlogsgewonden van de Tweede Wereldoorlog, de Politionele acties in Nederlands-Indië, de Korea-oorlog en de militaire acties in het kader van de vredesmissies van de Verenigde Naties, zoals in Libanon, Cambodja, Irak, en voormalig Joegoslavië. Nederland kwam pas in 1990 tot het instellen van een Gewondeninsigne. De onderscheiding is bestemd voor alle Nederlandse (gewezen) militairen die het Koninkrijk dienen of hebben gediend onder oorlogsomstandigheden, of daarmee overeenkomende situaties, inclusief internationale vredesmissies binnen en buiten het verband van de Verenigde Naties. Men kan na lichamelijke verwondingen en psychisch letsel het insigne uitgereikt krijgen.
Uitgereikt op: 25 september 1991
Door: Burgemeester Loek Hermans van Zwolle
Rang: Majoor buiten dienst
Voordracht: Wegens verwondingen opgelopen tijdens missie van de Verenigde Naties in Korea.
Jaap samen met een mede Zwollenaar krijgt van Burgemeester Hermans het Draaginsigne Gewonden opgespeld.
Onderscheidingen
Hieronder de onderscheidingen zoals hierboven beschreven.
